Veilige school

Op een sociaal veilige school voelen leerlingen, leraren en ouders zich thuis. Daarom is er geen plek voor pesten, discriminatie of seksuele intimidatie. Om een veilig klimaat te waarborgen, heeft de school een vertrouwenspersoon, een klachtenregeling en een leerlingenstatuut. Ook is het belangrijk dat scholen samenwerken met maatschappelijk werk, jeugdgezondheidszorg, jeugdzorg, de leerplichtambtenaar en de politie.

Pesten
Om pesten tegen te gaan en te voorkomen stellen veel scholen een pestprotocol op, al dan niet in samenwerking met ouders en leerlingen. Als hulpmiddel kunnen onder meer de websites www.pestweb.nl en www.pesten.net dienen. De website van Pestweb helpt iedereen die vragen heeft over pesten, maar heeft daarnaast ook een gedeelte dat specifiek op kinderen is gericht. Pesten.net is een site van de Stichting Europees Expertisecentrum voor Veiligheid en is vooral gericht op volwassenen en professionals.

Gedragsregels
Voor een veilig klimaat is het van belang dat een school problemen in een vroeg stadium onderkent en daarop reageert. Het is belangrijk dat leerlingen graag naar school gaan en dat de leraren hen serieus nemen. De school gaat bestaand sociaal onveilig gedrag tegen. Maar de school stimuleert sociaal gedrag ook actief. Een voorbeeld hiervan is het invoeren van door leerlingen, ouders, schoolleiders en leraren overeengekomen gedragsregels. Ook onderwijs dat is afgestemd op de wensen en mogelijkheden van individuele leerlingen kan bijdragen.

Veiligheid leraren
Het veiligheidsbeleid van een school is niet alleen bedoeld om leerlingen een veilige plek te bieden. Ook leraren (en ander personeel) hebben vanzelfsprekend recht op een veilige omgeving. Geweld tegen leraren is ontoelaatbaar. Scholen, leraren, ouders en de overheid moeten dat met elkaar duidelijk maken.

Geen wapens op school
Het meenemen van wapens naar school is ontoelaatbaar. In sommige gemeenten (bijvoorbeeld Amsterdam) zijn wapencontroles op scholen al jaren aan de orde. Een aantal scholen in Nederland heeft veiligheidsconvenanten met de politie gesloten. Voor wapencontrole hoeft geen directe aanleiding te bestaan. Meestal is er een speciaal politieteam dat de scholen bezoekt.

Bestrijden en voorkomen van seksuele intimidatie
Voor de preventie van seksuele intimidatie op scholen maakt het ministerie van OCW gebruik van het expertisecentrum “Project Preventie Seksuele Intimidatie”. Het PPSI bestrijdt en voorkomt (homo)seksuele intimidatie en seksueel misbruik in het onderwijs. PPSI geeft informatie en advies over:
het opzetten van een klachtenregeling
het ontwikkelen van profielen voor vertrouwenspersonen vertrouwensleerlingen en/of klachtencommissies.
Daarnaast bestaan er:
een protocol voor scholen ter preventie en bestrijding van seksuele intimidatie
informatiebladen over de preventie en aanpak van ongewenste omgangsvormen binnen scholen

Actie bij geval van ontucht
Schoolbesturen moeten bij een vermoeden van ontucht contact opnemen met een vertrouwensinspecteur. Als blijkt dat het een redelijk vermoeden betreft moet het schoolbestuur aangifte doen bij Justitie. Voorafgaand moet de school aan de ouders van de leerling en aan de (mogelijke) dader melden dat aangifte wordt gedaan. Om de drempel om een vertrouwensinspecteur in te schakelen zo laag mogelijk te houden, heeft de vertrouwensinspecteur zelf geen aangifteplicht.

Aangifte- en meldingsplicht seksuele intimidatie
Bij een zedenmisdrijf geldt wettelijk een aangifteplicht voor het schoolbestuur. Deze wetgeving geldt voor het primair-, voortgezet- en beroepsonderwijs. Een personeelslid dat weet heeft van een seksueel misdrijf heeft een meldingsplicht richting schoolbestuur. Strafbaar zijn: zedenmisdrijven, zoals ontucht, aanranding en verkrachting, gepleegd door een medewerker van de onderwijsinstelling jegens een minderjarige leerling.

Meer informatie

Centrum School en Veiligheid: Informatie, actualiteiten en praktisch toepasbare instrumenten voor scholen
Pestweb: wegwijs bij pesten en geweld
Pesten.net
PPSI: Project Preventie Seksuele Intimidatie