Vormen van samenwerking

Willen we verbeteren of vernieuwen?
De samenwerking kan gericht zijn op het verbeteren van het aanbod voor kinderen en hun ouders, of op vernieuwing van dat aanbod.
Verbeteren gaat stap voor stap, en is gericht op wat we morgen kunnen veranderen.
Vernieuwen is een ingrijpender innovatie, gericht op ambities voor de toekomst, waar de partners anders, creatiever onorthodoxer in samenwerken.

Willen we uitwisselen, afstemmen of delen?
Iedere samenwerking is minimaal gericht op uitwisseling. Dit is randvoorwaardelijk voor iedere verder vorm van samenwerking. Als er geen bereidheid is tot openheid en gelijkwaardige uitwisseling dan zal samenwerking nooit van de grond komen.

Een samenwerking die uitsluitend gericht is op uitwisseling van ieders aanbod en mogelijkheden garandeert het maximale behoud van de eigen onafhankelijkheid, identiteit en werkwijze. De keerzijde is dat zo’n samenwerking tamelijk vrijblijvend is en het niet veel verschil maakt welke brede schoolpartners aan tafel zitten.

Een iets verder gaande vorm van samenwerking in afstemming. Na uitwisseling van ieders aanbod en werkwijze zoeken de partners samen naar oplossingen voor geconstateerde overlappingen of witte vlekken, zodat alle activiteiten gericht op kinderen en hun ouders zo goed mogelijk op elkaar aansluiten. Zoeken naar afstemming betekent niet dat afstemming gegarandeerd wordt. Minstens één van de partijen zal immers iets anders (of op andere tijden) moeten gaan doen dan voor die tijd. En daar kunnen brede schoolpartners elkaar niet toe verplichten. Er zullen altijd elementen van onderhandeling meespelen. Het zoeken naar situaties die voor alle partijen winst opleveren (win-win-situaties) kenmerkt deze stijl van samenwerking.
De Arnhemse kadernota brede school zegt dat de samenwerking minimal gericht moet zijn op afstemming van activiteiten.

Het delen van activiteiten, werkwijzen, personeel, bedrijfsprocessen is de meest vergaande vorm van samenwerking. Dit gebeurt alleen tussen unieke, exclusieve partners, die hier consensus over hebben, en hier beide groot belang bij hebben. Deze partners geven in deel van hun autonomie op ten gunste van de samenwerking. Zij hebben een wederzijdse afhankelijkheid. Een intensieve samenwerking van een basisschool met peuterspeelzaal en buitenschoolse opvang om zo een doorgaande lijn / dagarrangement voor kinderen en hun ouders te organiseren, is een voorbeeld van een dergelijke vergaande samenwerking.

Bron: ‘Organiseren tussen organisaties; inrichting en besturing van samenwerkingsrelaties’, Edwin Kaats e.a., uitgeverij Scriptum.